Acné: het ontstaan en hoe kom je er vanaf?

Acné is de medische term voor jeugdpuistjes maar in een enkel geval kan acné ook op volwassen leeftijd beginnen. Vrijwel elke puber krijgt in de puberteit acné alleen kan het erg verschillen in welke mate iemand het krijgt. Bij de één is het een enkel puistje dat je nauwelijks ziet. Bij de ander is het een complete huidaandoening die eveneens veel psychische problemen kan opleveren. Acné kan hinderlijk zijn en cosmetisch storend en kan daarom het plezier in het dagelijks leven behoorlijk vergallen. Acné verzoorzaakt bij sommigen zelfs langdurige somberheid.

Het ontstaan

Acné is een ontsteking van de huid rondom de talgklieren. Tijdens de puberteit verandert de huid onder invloed van hormonen. De talgklieren in het gezicht, op de rug en de borst worden groter en gaan meer talg produceren. Soms komt acné ook op zeldzamere plaatsen voor zoals oksels, liezen of op de billen. Bij veel uitscheiding van talg kan deze zich ophopen en kunnen uitvoergangen verstopt raken. Deze talgophopingen worden dan mee-eters (comedonen) genoemd. Je hebt de oppervlakkige, zwarte mee-eters (zwarte puntjes) en de onderhuids gelegen gesloten mee-eters (witte mee-eters met kop). We spreken van pustels als gesloten comedonen ontstoken zijn geraakt. Er is dan duidelijk erytheem (roodheid) te zien zowel van het puistje zelf als de huid er omheen.

Door de opgehoopte talg en de irriterende vrije vetzuren (bacteriën), zet de verstopte haarfollikel steeds meer uit en uiteindelijk barst deze open of gebeurt hetzelfde bij het op een verkeerde manier leegknijpen. De bacteriën komen in de huid terecht en veroorzaken een pijnlijke ontsteking. Dit veroorzaakt pukkels en puistjes.

Factoren die het ontstaan van acné bepalen:

  • Genetische factoren (andere familieleden die er erg last van hebben)
  • Hormonale factoren
  • Psychologische stress
  • Omgevingsfactoren (make-up die de huid afsluit of hoge vochtigheidsgraag van omgeving)
  • Druk door strakke kleding op de huid (strakke boord, hoofdband, onder kinrand van helm)
  • Heeft mogelijk een relatie met het eten en drinken van zuivelproducten (negatief effect van eten van patat, mayonaise en chocola is niet aangetoond).

Talg heeft ook een functie:

  • Het voorkomt vochtverlies uit de huid
  • Beschermt tegen schimmels en bacteriën
  • Geeft de huid een bepaalde geur

Hoe is acné te behandelen?

Acné is een aandoening met een chronisch karakter en zal dus niet van het ene op het andere moment verdwenen zijn. Behandelingen zorgen ervoor dat de acné rustig blijft.

  • De schoonheidsspecialiste reinigt de huid en haalt mee-eters op de juiste manier weg. Daarbij gebruikt ze hiervoor speciale producten die talgregulerend werken zoals een talgregulerend masker en talgregulerende crème. Door ook thuisgebruik met deze producten voort te zetten, zal de acné verminderen en de huid rustiger worden.
  • Let wel op dat na een behandeling bij de schoonheidsspecialiste een rode of paarse verkleuring van de huid te zien kan zijn. Dit is zijn geen actieve acné-afwijkingen maar huid die zich aan het herstellen is. Dit wordt postinflammatoir erytheem genoemd.
  • De arts of dermatoloog kan eventueel ook speciale middelen en crèmes voorschrijven.
    Benzoylperoxide (zonder recept, wordt veel toegepast, werkt antiseptisch en ontstopt de comedonen, veilig middel dat ook tijdens zwangerschap mag worden toegepast,
    kan echter wel huidirritatie en soms contactallergie veroorzaken en kleding bleken)
    Tretinoïne crème (vit. A-zuur, ontstopt de comedonen maar kan wel huidirritatie veroorzaken en extra bij zonnig weer, niet te gebruiken bij zwangerschap.
    Adapaleen gel (werkt hetzelfde als tretinoïne crème maar geeft minder irritatie en hoeft minder vaak aangebracht te worden, remt de ontstekingscomponent van acné
    en ontstopt de comedonen, niet te gebruiken tijdens zwangerschap).
    Erythromycine cutaan (lokaal toe te passen antibioticum als andere methodes onvoldoende effect geven,  kan soms huidirritatie geven, na 1-2 kan soms huidirritatie geven, na 1-2
    weken zijn de eerste effecten waar te nemen, ook te gebruiken tijdens zwangerschap).
    * Clindamycine cutaan (lokaal toe te passen antibioticum, verkrijgbaar in een depflacon, geeft soms huidirritatie en is niet tijdens zwangerschap te gebruiken).
    Diane-35 pil (voor vrouwen met matig tot ernstige acné, vermindert talgproductie in de huid, zeer effectief, wel aantal nadelen zoals verhoogde kans op trombose, embolie, hoofdpijn,
    misselijkheid, pijnlijke borsten en kans op donkere verkleuring in het gezicht, ook wel melasma).
    * Diverse antibioticakuren zoals minocycline, dowycycline, tetracycline en erythromycine. Deze middelen hebben als voordeel een sterke verlaging van de hoeveelheid
    bacteriën op de huid. De nadelen zijn allergie, maag- en darmklachten, overgevoeligheid voor zonlicht, verhoogde kans op cadida infectie en de anti-conceptiepil wordt door gebruik
    minder betrouwbaar.
    *  Isotretinoïne (de kuur duurt lang zo’n 6 maanden maar is effectief, geeft een sterke remming van de talgproductie, bijwerkingen zijn droge lippen, huid, ogen, overgevoeligheid voor
    zonlicht, stemmingsveranderingen/depressie, stijging van vetten in het bloed, gewrichts- en spierpijn, nachtblindheid en zeldzamer: ontsteking van nagelwallen.

Laat je bij alles goed informeren over de mogelijke bijwerkingen voordat je iets gaat gebruiken en lees goed de bijsluiter.

Littekens door acné

Litttekens (putjes) zijn eigenlijk door het lichaam aangemaakte bindweefselgebieden. Deze zijn aangemaakt om schade aan de huid te herstellen. Dit bindweefsel is anders qua structuur dan de normale huid. Dit is zichtbaar en voelbaar. In de loop van de jaren kunnen littekens wel iets verbeteren maar deze verdwijnen nooit helemaal.

Hoe kun je littekens laten behandelen?

Alle behandelingen zijn erop gericht de littekens minder zichtbaar te maken, weg gaan ze nooit.

  • Dermabrasie is een techniek waarbij oppervlakkige lagen van de huid worden verwijderd d.m.v een slijptol, door chemische stoffen (een peeling) of door lasertherapie. Hierbij is verdoving nodig en er is een groter risico op complicaties zoals infecties, littekenvorming en kleurverschillen. Het behandelen met de fractional laser is veel minder risicovol omdat het verwijderen van de bovenste huidlagen puntsgewijs gebeurd, zodat herstel sneller optreedt.
  • Door chirurgie kunnen diepe littekens worden weggesneden waarna de huid gehecht wordt. Het putvormige littekend wordt dan vervangen door een lijnvormig litteken.
  • Stimulatie van bindweefselaanmaak d.m.v. verhitting van de diepere huidlaag door bepaalde typen laser. Door die verhitting komen groeifactoren vrij die bindweefselcellen in de huid aanzetten tot aanmaak van nieuw bindweefsel. Het is een veilige manier met matige tot redelijke resultaten. Het effect is van tijdelijke aard omdat het extra aangemaakte bindweefsel na enige tijd weer wordt afgebroken. Daardoor moet de behandeling jaarlijks worden herhaald om optimaal effect te behouden.
  • Inspuiten van huidfillers wordt ook wel gedaan om acnélittekens te behandelen naast het opvullen van rimpels. De resultaten zijn minder dan de hierboven beschreven behandelingen.